Hoogtepunten 2015

Het was een mooi jaar vol met hoogtepunten! Hieronder de belangrijkste op het gebied van mijn onderzoek.


1. Toekenning promotiebeurs voor leraren van het NWO

Eind februari 2015 kreeg ik te horen dat de promotiebeurs voor leraren aan mij werd toegekend. Ik kwam thuis van werk en er lag een dikke envelop op de mat van het NWO. Razendsnel gingen de gedachten door mijn hoofd. Ik hoopte dat de dikte van de envelop aangaf dat ik het geworden was. En dat was inderdaad zo! Gelijk in maart 2015 kon ik met mijn onderzoek beginnen.


2. Conferentie Oslo

Het toeval wil dat precies in de voorjaarsvakantie er een conferentie plaatsvond in Oslo over onderwijs in de bezette Duitse gebieden. Een zogenaamde “expert meeting”. Ik mocht er 45 minuten vertellen over mijn onderzoek en de Nederlandse casus. Hoewel nog maar net begonnen met mijn onderzoek, kon ik toch een aardig beeld schetsen van mijn eerste bevindingen. Nog belangrijker, ik hoorde andere onderzoekers spreken over de maatregelen op het gebied van onderwijs in Noorwegen en België. Een bijzonder leerzame ervaring dus!


3. 4 mei lezing Universiteit Utrecht

Dit jaar werd ik gevraagd door een oud-docent om de 4 mei lezing te houden voor de herdenking van de Universiteit Utrecht. Een hele bijzondere gelegenheid en een eer om iets te mogen zeggen tijdens deze herdenking. Omdat ik voor mijn onderzoek zo bezig ben met deze periode in de geschiedenis is de 4 mei herdenking voor mij altijd erg “persoonlijk”. Ondanks dat ik zelf niet mensen heb verloren tijdens de oorlog, denk ik op zo’n dag wel aan de vele verschillende personen die ik in het archief dagelijks tegen kom en waarvan ik weet dat zij op verschillende manieren onder de oorlog hebben geleden. Het was dan ook erg bijzonder om in deze lezing het belang van herdenken te mogen onderstrepen voor de aanwezige studenten en Utrechtenaren.

  

4. Conferentie Tennessee

 Afgelopen herfstvakantie mocht ik spreken op een Holocaust conferentie in Tennessee. Mijn lezing richtte zich specifiek op anti-Joodse maatregelen in het Nederlandse onderwijs tijdens de bezetting. Het was heel bijzonder om voor werk naar Amerika te mogen gaan. Vooral om zelf te zien hoe men daar met de geschiedenis van de Holocaust om gaat. Ook was het bijzonder interessant om feedback te krijgen van andere scholars, die misschien niet direct experts zijn op het gebied van onderwijs tijdens de oorlog maar mij wel konden helpen aan nieuwe inzichten. 

5. Archiefdagen

Het laatste hoogtepunt van 2015 zijn eigenlijk alle dagen die ik tot nu toe in het archief, in de bibliotheek of op conferenties doorbracht. De mogelijkheid om dit onderzoek te doen naast mijn eigen baan heeft mijn werel zo verbreed! Het heeft er voor gezorgd dat ik mezelf nu constant aan het ontwikkelen ben. Zo ontdek ik bijvoorbeeld hoe ik omga met de grote vrijheid en verantwoordelijkheid dat zo’n groot onderzoek met zich mee brengt. Ik doe dingen en kom op plekken waar ik voorheen nooit eerder van had gedroomd. 
2015 kan ik dus met recht een topjaar noemen! Ik hoop dat 2016 mij wederom uitdagingen en mooie momenten zal geven.

Red wedding

Waarschuwing: de volgende blog bevat spoilers over seizoen 3 van GoT.

Vandaag een historisch uitstapje naar een andere periode dan de oorlogsperiode. Omdat ik veel lees over Protestants-Christelijke scholen ben ik mij sinds kort gaan verdiepen in de kerkgeschiedenis van de Protestanten. Zo stuitte ik op een “Red wedding” uit het verleden die verdacht veel lijkt op George R.R. Martin’s Red wedding.

Games of Thrones seizoen 3 aflevering 9. De Starks zijn op bezoek bij Lord Walder Frey om de bruiloft bij te wonen van één van zijn dochters. Eerder, tijdens een veldtocht van de Starks, was er een pact gesloten tussen hen. In ruil voor een veilige overtocht via Lord Frey’s brug zou Robb Stark trouwen met één van zijn dochters. Inmiddels zijn we een paar maanden verder en heeft Robb zijn belofte gebroken. Hij is getrouwd met een andere jonge dame en verwacht zijn eerste kind. 

Wanneer Lord Frey hen uitnodigt voor de bruiloft van zijn dochter kan hij dit teken van vergeving en verzoening niet weigeren. De bruiloft loopt echter  uit op een bloedbad. Starks’ mannen worden afgeslacht, hijzelf, zijn vrouw en moeder Catelyn Tully overleven deze “Red wedding” ook niet.
(Zie de reacties van sommige GoT kijkers terwijl deze castrofale scène zich ontvouwd.)

Het is bekend dat schrijver van de boekenserie George R.R. Martin voor veel van zijn verhaallijnen inspiratie heeft geput uit de geschiedenis. Ook voor het scenario van de Red wedding hoeven we niet al te ver terug in de tijd en kunnen we dicht bij huis blijven. De Parijse bloedbruiloft in 1572 schets bijna hetzelfde beeld. Hier is de inzet van de strijd niet een verbroken huwelijkspact maar een religieus geschil. 

De jaren voorafgaand aan deze historische Red wedding werden getekend door conflicten tussen Roomsgezinde en hervormingsgezinde adelijke families. Deze strijd laaide in alle hevigheid op in de dagen na de bruiloft van de hervormingsgezinde Hendrik van Bourbon met de zuster van de Katholieke koning Karel IX. De Roomse (schoon)moeder had tijdens de St. Bartholomeusnacht van 23 op 24 augustus 1572 een massamoord geïnitieerd. Vele leiders van de hervormden werden koelbloedig vermoord. Het geschatte dodenaantal lag rond de 2000. Wat een mooie bruiloft had moeten worden zou later bekend staan als “de Parijsebloed bruiloft”. 

Zo blijkt maar weer dat geniale plotwendingen in fantasie(boeken)series soms dichter bij de realiteit liggen dan dat we in eerste instantie zouden denken!

Meer over de Bartholomeusnacht.

Kijk hier naar “Red wedding the musical”.

Op zoek naar een kort overzicht van de kerkgeschiedenis? Lees “Eenvoudig leerboek der kerkgeschiedenis” door D’r. F. Bloemhof.