Het wonder van de vergeten archiefmap

Het klinkt misschien niet zo heel spannend maar voor mijn onderzoek zijn de “vergeten” mappen juist de spannendste. 

Vandaag zat ik een dag in het archief van het NIOD. Hier liggen (bijna) alle documenten die betrekking hebben op Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Over het algemeen zijn de documenten goed gedocumenteerd. Dat betekend dat als je een zoekterm invuld in zoekmachine er een overzichtelijke lijst uitrolt met beschrijvingen wat er in iedere doos of archiefmapmisschien te vinden is. 

  
Foto: Archiefstukken Katholiek Documentatie Centrum, Nienke Altena Juli 2015.

Na aanvraag is het altijd maar de vraag wat er uiteindelijk op je tafel terecht komt. De ene keer is het een grote doos met duizenden papieren, de andere keer moet je genoegen nemen met een mapje met maar twee stencils.

Toch komt het ook wel eens voor dat er geen inventarislijst is van een bepaald archief, of maar gedeeltelijk. Vanmiddag vroeg ik zo’n archief op waarvan een gedeelte ongeinventariseerd was. Een gouden greep bleek achteraf! Bijvoorbeeld een map met documenten over een groep geschiedenis leraren. Zij maakten zich zorgen maakten over de toekomst van het Nederlandse onderwijs tijdens de bezetting. Beschreven werd hoe zij er, met de inval van de Duitsers, vanuit gingen dat ook het (geschiedenis)onderwijs zou worden aangepakt. Om zich te wapenen tegen eventuele maatregelen van nazificatie van het geschiedenisonderwijs verenigden deze geschiedenis docenten zich. Zij zijn tijdens de bezettingsjaren regelmatig bij elkaar gekomen om (nazificatie)maatregelen van het departement van onderwijs te bespreken. 

Bij zo’n vondst gaan mijn hart sneller kloppen. Het is een bevestiging van mijn vermoeden dat docenten zich zorgen maakten over de veranderingen in het onderwijs onder nationaal socialistische druk van bovenaf. Ook laat het zien dat niet elke docent klakkeloos Duitse verordeningen uitvoerde en dat er in dit geval zelfs preventief actie is ondernomen door individuen. Natuurlijk moet ik nog verder in dit geval duiken, nagaan wat men daadwerkelijk heeft gedaan en wat men zag als “nazificatie” maatregelen. Maar het is een mooi begin! 

En dat allemaal omdat ik vanmiddag nieuwsgierig was naar wat er in die “vergeten” archiefmap zou zitten. Soms is archiefonderzoek dus ook je nieuwsgierigheid achterna gaan en je blijven verbazen over de verhalen die nog steeds verborgen liggen in stoffige archiefmappen. 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s